اندیشمندانی مانند اسپینوزا، کانت و نیچه حتی منکر ارزش اخلاقی فروتنی هستند تا چه رسد به اینکه آن را فضیلت بدانند. در دیدگاه آنان ارزش‌هایی انسانی از قبیل قدرت، خلاقیت، شادمانی، خرسندی از خود و اعتمادبه‌نفس لازمۀ پیشرفت آدمی در جهات علمی و عملی است و تواضع به‌دلیل تضاد با آن‌ها نمی‌تواند ازنظر اخلاقی دارای ارزش مثبت باشد. بسیاری از مکاتب اخلاقی به‌ویژه مکاتب دینی بر فضیلت‌مندی تواضع، تأکید می‌کنند؛ با این حال این تلقی از معنا و ارزش تواضع در آثار برخی از نویسندگان معاصر و نیز در برخی مجامع علمی، اقبالی تازه یافته،‌ به‌گونه‌ای ‌که اثبات ارزشمندی تواضع علمی را نزد بعضی از صاحبان حرفه‌های دانشوری با تردید‌هایی روبه‌رو کرده است.
این مقاله درصدد آن است که با الهام از سیرۀ علمی و عملی عالم سالک، مرحوم آیت‌الله حاج شیخ محمد ناصری اصفهانی و با استفاده از روش تحلیل محتوای لفظی و معنوی به بازخوانی معنا و ارزش اخلاقی تواضع معرفتی و علمی بپردازد. این بازخوانی پس از ملاحظۀ انتقادها و نگرش‌های منفی بر ارزش مثبت اخلاقی تواضع، با ذهنی پرسشمند صورت می‌گیرد و به کشف افق‌هایی تازه دربارۀ مفهوم تواضع و فضیلت‌مندانه بودن آن دست می‌یابد.