واژه «حیّ» در مقابل واژه «میّت» است و در معنای اصطلاحی، بر درک و توانایی دلالت دارد. اما این واژه دربارة قرآن به چه معناست؟ کتاب‌های بسیاری در تاریخ، ماندگار شده و هنوز قابل استفاده‌اند و به تعبیر رایج، زنده‌اند و با مخاطب خود ارتباط برقرار می‌کنند؛ اما آیا حیات قرآن هم به همین معناست؟ چه تفاوتی بین حیات قرآن با حیات دیگر کتب وجود دارد که انسان‌ها تا قیامت بی‌نیاز از آن نیستند و هیچ گاه کهنه نمی‌شود؟ در روایات اهل‌‌بیت(ع) به زنده بودن قرآن تصریح شده است؛ یعنی هر لحظه برای اقوام گذشته و حال و آینده به‌فراخور نیاز و مشکل هر شخص، نسخه و راه‌کار ارائه کرده و می‌کند.
پرسش اصلی این مقاله این است که مقصود از حیات ملکوتی قرآن چیست و نشانه‌های این حیات کدامند؟
روش تحقیق در این مقاله، روش توصیفی‌تحلیلی با رویکرد نقلی، با استناد به آیات قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) است.
در فرایند پاسخ، ابتدا معنای لغوی و اصطلاحی «حیات» بررسی شده، سپس مقصود از حیات قرآن بیان می‌شود که عبارت است از: «درّاک و فعال بودن قرآن نسبت به ملکوت و در ارتباط با مخاطب»، و اینکه کلمه به کلمه و حرف به حرف قرآن، حیات و روح دارد و این روح، روح ملکوتی است.
در ادامه، برای شناخت این حیات، مهم‌ترین نشانه‎های آن تبیین می‌شود که عبارتند از: کلام خداوند، ارتباط با شب قدر و امام معصوم(ع)، قابلیت استنطاق، پویایی و عدم انجماد قصص، تازگی و طراوت همیشگی، و تجلیّات.