دوفصلنامه علمی تخصصی هاد

دوفصلنامه علمی تخصصی هاد

اخلاقِ عرفانیِ اجتماعی در کلام و کردار آیه الله ناصری(رض)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
استاد تمام گروه عرفان و معنویت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم
چکیده
اخلاقِ عرفانی اجتماعی، ماهیتِ سیر و سلوکی معطوف به ارتباط با جامعه دارد. اخلاقی که سلوکی بودنش در درون هر فضیلتِ اخلاقی، در ترتب طولی و علّی معلولی هر مرحله و مراتب درونی مراحل تطور به مرحله دیگر قابلیت تعریف و تنظیم خواهد داشت، اخلاقی که در کلام و کردار آیه الله ناصری(رض) با مولفه های: ۱. توحیدی ۲. حبی ۳. ولایی و مدل تربیت اخلاقی تدریجی قابل ردیابی است و روح حاکم بر این مدل، ولایت انسان کامل مکمل معصوم علیه السلام یعنی بقیه الله الاعظم(عج) است. عناصر اخلاقی در این نوع اخلاق، عناصری فعال نه منفعل، اوصاف اخلاقی، اوصافی جهادی و حماسی نه خاموش و خنثی خواهند بود. یافته های نوشتار حاضر با روش توصیفی تحلیلی عبارتند از:
الف) در اخلاقِ عرفانیِ اجتماعی متجلی در کلام و کردار آیه الله ناصری ترکیب های معقول و واقع گرایانه شکل گرفت که برخی از آنها عبارتند از: ۱. ترکیب خوش آهنگ ذِکر، زُهد و زِندگی۲. ترکیب موزون تزکیه نفس، تذکیه عقل و تضحیه نفس۳. ترکیب متوازن قربِ فقهی، قربِ اخلاقی و قربِ اخلاقیِ شهودی 4. ترکیب متعادل اخلاقِ متعارف و اخلاقِ متعالیه5. ترکیب متعادلِ تخلیه، تحلیه و تجلیه6. ترکیبِ عاقلانه حق الله، حق النفس و حق الناس7. ترکیب معقولِ تَعلّق ، تَحقّق و تَخلّق.
ب) گفتمان مسلط بر اخلاق عرفانی اجتماعی آیه الله ناصری گفتمان توحید ممزوج با ولایت و حب به اهل بیت(ع) است.
کلیدواژه‌ها